Współczesna gospodarka opiera się na informacji, która często przewyższa wartością materialne składniki przedsiębiorstwa. Wiedza, know-how, strategie biznesowe czy dane klientów stanowią fundament przewagi konkurencyjnej. Dlatego tak istotne jest skuteczne zabezpieczenie tych informacji poprzez instytucję tajemnicy przedsiębiorstwa.
Definicja tajemnicy przedsiębiorstwa
Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, tajemnicą przedsiębiorstwa są informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne posiadające wartość gospodarczą, które:
- nie są powszechnie znane ani łatwo dostępne dla osób zwykle zajmujących się tym rodzajem informacji;
- posiadają wartość gospodarczą właśnie z powodu ich niejawności;
- przedsiębiorca podjął odpowiednie działania w celu zachowania ich poufności.
Przykłady takich informacji to m.in. strategie rozwoju, listy klientów, procedury operacyjne, wyniki badań, dane finansowe czy plany marketingowe. Nie są natomiast objęte tajemnicą informacje powszechnie dostępne, takie jak dane z rejestrów publicznych czy informacje opublikowane na stronie internetowej firmy.
Podstawy prawne ochrony
Ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa w Polsce opiera się głównie na:
- Ustawie z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – definiuje czyn nieuczciwej konkurencji jako ujawnienie, wykorzystanie lub pozyskanie cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa bez zgody uprawnionego;
- Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/943 – harmonizuje zasady ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa w państwach członkowskich Unii Europejskiej.
Warto zaznaczyć, że ochrona ta nie jest ograniczona czasowo – obowiązuje tak długo, jak długo spełnione są przesłanki tajemnicy przedsiębiorstwa.
Środki ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa
Skuteczna ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa wymaga zastosowania zarówno środków prawnych, jak i organizacyjnych:
- Umowy o zachowaniu poufności (NDA) – zobowiązują strony do nieujawniania i niewykorzystywania informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa;
- Klauzule poufności w umowach o pracę – zobowiązują pracowników do zachowania w tajemnicy informacji uzyskanych w związku z wykonywaną pracą;
- Polityki wewnętrzne – procedury dotyczące dostępu do danych, przechowywania dokumentów oraz szkolenia dla pracowników;
- Środki techniczne – zabezpieczenia informatyczne, takie jak szyfrowanie danych, systemy kontroli dostępu czy monitorowanie aktywności użytkowników;
- Oznaczenia dokumentów – np. adnotacje „poufne” na dokumentach zawierających tajemnicę przedsiębiorstwa;
- Niszczenie zbędnych kopii dokumentów – zapobiega niekontrolowanemu rozpowszechnianiu informacji.
Dodatkowo, w przypadku naruszenia tajemnicy przedsiębiorstwa, przedsiębiorca może dochodzić swoich praw na drodze sądowej, żądając m.in. zaniechania naruszeń, odszkodowania czy usunięcia skutków naruszenia.
Odpowiedzialność za naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa
Ujawnienie, wykorzystanie lub pozyskanie cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa bez zgody uprawnionego stanowi czyn nieuczciwej konkurencji. W przypadku naruszenia, przedsiębiorca może żądać:
- zaniechania niedozwolonych działań;
- usunięcia skutków niedozwolonych działań;
- złożenia oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie;
- naprawienia wyrządzonej szkody;
- wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści;
- zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny związany ze wspieraniem kultury polskiej lub ochroną dziedzictwa narodowego – jeżeli czyn nieuczciwej konkurencji był zawiniony.
Ponadto, zgodnie z art. 23 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa może skutkować odpowiedzialnością karną, w tym grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
W przypadku zainteresowania tematem przedstawionym w artykule, prosimy o kontakt na: kancelaria@cddlegal.pl
